خانه / منابع / مقاله / سطوح مهارتی و عملی در آموزش

سطوح مهارتی و عملی در آموزش

اینجا هستیم

اینجا هستیم

مدل آموزشی پنج بعدی – نگرش‌سازی – رفتار شناسی _ سطوح مهارتی و عملی در آموزش

سطوح مهارتی و عملی در آموزش

علم برای زندگی است و زندگی نیازمند مهارت‌های گوناگون است. انسان در اجتماع زندگی می‌کند امّا زندگی اجتماعی او در صورتی متعادل خواهد بود که بتواند مستقل و متکی به خود باشد. زندگی عمل است و عمل زندگی است. باید بیاموزیم تا عمل کنیم و با عمل کردن روح خود را رشد دهیم و به سوی کمال سرمدی حرکت کنیم.

به نظر شما روایات زیر بیانگر چه حقیقتی است؟

سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْإِیمَانِ فَقَالَ شَهَادَهُْْ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ، قُلْتُ :  أَ لَیسَ هَذَا عَمَلٌ قَالَ : بَلَى، قُلْتُ : فَالْعَمَلُ مِنَ الْإِیمَانِ ، قَالَ : لَا یثْبُتُ لَهُ الْإِیمَانُ إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ الْعَمَلُ مِنْه.[۱]

«از حضرت صادق علیه‌السلام راجع به ایمان سؤال کردم، فرمود : ایمان اعتقاد به یگانگی خداوند و نبوت محمد صلی الله علیه و آله است. پرسیدم : آیا این اعتقاد، ذهنی است یا باید عملی باشد؟ فرمود: حتماً باید عملی باشد. پرسیدم: پس عمل کردن جزء ایمان است؟ فرمود: عمل جزء ایمان است و جز با عمل، ایمان استوار نمی‌شود.»

عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ یا جَابِرُ أَ یکْتَفِی مَنِ انْتَحَلَ التَّشَیعَ أَنْ یقُولَ بِحُبِّنَا أَهْلَ الْبَیتِ فَوَ اللَّهِ مَا شِیعَتُنَا إِلَّا مَنِ اتَّقَى اللَّهَ وَ أَطَاعَهُ وَ مَا کَانُوا یعْرَفُونَ یا جَابِرُ إِلَّا بِالتَّوَاضُعِ وَ التَّخَشُّعِ وَ الْأَمَانَهْ وَ کَثْرَهْ ذِکْرِ اللَّهِ وَ الصَّوْمِ وَ الصَّلَاهْ وَ الْبِرِّ بِالْوَالِدَینِ وَ التَّعَاهُدِ لِلْجِیرَانِ مِنَ الْفُقَرَاءِ وَ أَهْلِ الْمَسْکَنَه ْ وَ الْغَارِمِینَ وَ الْأَیتَامِ وَ صِدْقِ الْحَدِیثِ و تِلَاوَهْ الْقُرْآنِ وَ کَفِّ الْأَلْسُنِ عَنِ النَّاسِ إِلَّا مِنْ خَیرٍ وَ کَانُوا أُمَنَاءَ عَشَائِرِهِمْ فِی الْأَشْیاءِ قَالَ جَابِرٌ فَقُلْتُ یا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا نَعْرِفُ الْیوْمَ أَحَداً بِهَذِهِ الصِّفَهِ فَقَالَ یا جَابِرُ لَا تَذْهَبَنَّ بِکَ الْمَذَاهِبُ حَسْبُ  الرَّجُلِ أَنْ یقُولَ أُحِبُّ عَلِیاً وَ أَتَوَلَّاهُ ثُمَّ لَا یکُونَ مَعَ ذَلِکَ فَعَّالًا فَلَوْ قَالَ إِنِّی أُحِبُّ رَسُولَ اللَّهِ فَرَسُولُ اللَّهِ ص خَیرٌ مِنْ عَلِی ع ثُمَّ  لَا یتَّبِعُ سِیرَتَهُ وَ لَا یعْمَلُ بِسُنَّتِهِ مَا نَفَعَهُ حُبُّهُ إِیاهُ شَیئاً فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْمَلُوا لِمَا عِنْدَ اللَّهِ……َ مَا تُنَالُ وَلَایتُنَا إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ الْوَرَع.[۲]

«حضرت باقر علیه‌السلام به جابر فرمود:

جابر! مگر ممکن است کسی که می‌خواهد شیعه باشد فقط ادّعای محبت ما را بکند و عمل مناسب آن نداشته باشد؟! به خدا قسم شیعه ما کسی است که با خدا رابطه داشته باشد و خود را در برابر او هیچ ببیند و طبق نظر او زندگی کند  شیعیان ما کسانی هستند که به تواضع و امانت‌داری و ذکر خدا و روزه و نماز و مراقبت از پدر و مادر و رسیدگی به همسایه‌های فقیر و نیازمند و ورشکسته‌گان و یتیمان و راستگویی و قرآن خوانی و ذکرخیرگویی مردم معروف باشند، امین خانواده و فامیل خود باشند.

جابر عرض کرد: امروزه ما کسی را با این خصوصیات در بین شیعیان نمی‌بینیم، آیا این همه افرادِ ارادتمند به شما، شیعه نیستند؟!

حضرت فرمود: جابر کثرت ظاهری شیعیان، تو را گول نزند!  هرگز کافی نیست که ادعای محبت علی را بکنند و مطابق نظر او عمل نداشته باشند.

آیا کافی است که ادعای محبت رسول خدا را بکنند (رسول خدایی که بهتر از علی بود) و طبق نظر او زندگی نکنند؟! قطعا هیچ فایده‌ای نخواهد داشت. پس متوجّه خدا شوید و با خدا ارتباط برقرار کنید و عظمت او را دریابید و برای رسیدن به او عمل کنید.    به ولایت ما نمی‌رسد مگر کسی که اطاعت کند و در عمل، طبق نظر ما زندگی کند.»

بدون عمل نمی‌توان به روح شکل صحیح داد و آن را به سوی ادراک حقایق هستی حرکت داد. بدون عمل نمی‌توان در زندگی مادی به رفع نیاز رسید و نمی‌توان استقلال و ثبات خود را به‌دست آورد. علم برا ی زندگی است و زندگی جز با عمل بر اساس علم صحیح، به نتیجه نخواهد